Dini Sözlük

B

BİD'AT

Bid'at sâhipleri. Peygamber efendimizin ve eshâbının bildirdiği doğru îtikâddan (inanıştan) ayrılanlar. (Bkz. Bid'at) EH...

E

E'ÛZÜ

E'ûzübillâhimineşşeytânirracîm sözü. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyuruyor ki: (Ey Habîbim!) Kur'ân-ı kerîm oku...

E

EBÂBÎL KUŞLARI

Kâbe'yi yıkmaya gelen Yemen vâlisi Ebrehe'yi ve ordusunu Allahü teâlânın izni ve emriyle perişân eden kuşlar (kırlangıçl...

E

EBCED HESÂBI

Her harfi bir rakamı gösteren arabî harflerle yazılı sekiz kelimeden meydana gelen bir hesab sistemi. Hâdiselerin zamânı...

E

EBDÂL

Bedeller. Dünyânın nizâmı, düzeni ile vazîfeli olup, Allahü teâlânın insanlardan gizlediği büyük zâtlar. Biri vefât edin...

E

EBED

Sonsuz, sonu olmayan. (Bkz. Ebedî)...

E

EBEDÎ

Sonsuz, sonu olmayan. Önce müslüman olanlardan, muhâcirlerin ve ensârın önce gelenlerinden ve bunların yolunda gidenlerd...

E

Ebedî Mahrem

Dinde kendileriyle evlenilmesi ölünceye kadar haram, yasak olan kimseler. Erkek için; yedisi kan ile olan, nesebden (soy...

E

EBLEH

Aklı az, anlayışı kıt, ahmak. Belâdet eblehliktir, aklı kullanmamaktır. Ahmaklık da denir. (Kınalızâde Ali) Aklı olan ki...

E

EBRÂR

1) İyi kimseler. Îmânlarında sâdık (doğru), Allahü teâlânın yasak kıldığı şeylerden sakınıp, emirlerine uyan, bozuk inan...

E

EBTER

Nesil ve hayırdan kesilmiş. Allahü teâlâ, Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki: (Habîbim) gerçekten biz sana Kevser'i verd...

E

EBÛ HANÎFE

Ehl-i Sünnetin reisi, Hanefî mezhebinin İmâmı. İmâm-ı A'zam. (Bkz. İmâm-ı A'zam Ebû Hanîfe)...

E

EBÛ TÜRÂB

Peygamber efendimizin amcasının oğlu, dâmâdı, Cennet'le müjdelenen on kişinin ve dört büyük halîfenin dördüncüsü, Allahü...

E

EBÜ'L-VAKT

Tasavvufta kalb makâmından yukarı çıkıp, kalbin sâhibine varan, hallerden kurtulup, halleri verene ulaşan. Bunlara Erbâb...

E

ECEL

Belli vakit. Hayâtın sonu. Hayat sâhibinin, canlının ölümü için Allahü teâlânın takdir ve tâyin ettiği vakit. Allahü teâ...

E

Ecel-i Kazâ

Kazây-ı muallak, kesin olmayıp sebebe bağlı kılınan ecel. Bir kimseye takdir edilen belâ, kazây-ı muallak ise, yâni o ki...

E

Ecel-i Müsemmâ

Belli vakit, bilinen ecel, Allahü teâlânın bir kimse için ezelde takdir ve tâyin buyurduğu (belirlediği) hiç bir şekilde...

E

ECÎR

Bir işi yapmak için kendi kuvvetini veya san'atını kirâya veren, çalışan kimse, işçi....

E

Ecîr-i Hâs

Belli zamanda, belli işi yapmak için husûsî tutulan işçi. Ecîr-i hâs olarak tutulan işçi iş yaparken elindeki mal kasıts...

E

Ecîr-i Müşterek

Serbest işçi. Kirâlıyanından (işvereninden) başkasına çalışmaması şartı koşulmamış hamal, terzi, saatçi gibi işçi. Ecîr-...

E

ECR (Ecir)

İyilik, mükâfât, ücret, karşılık. Allahü teâlânın râzı olduğu, beğendiği işleri yapanlara verdiği sevâb. Allahü teâlâ Ku...

E

Ecr-i Misil

Âdil iki ehl-i vükûfun (bilir kişinin) takdîr ettikleri ücret. Alacaklısına (borçlu olduğu kimseye), evini verip ücretsi...

E

EDÂ

Yerine getirme, yapma. Namaz, oruç, hac, zekât gibi bir ibâdeti vaktinde yapmak. Allahü teâlânın sana farz kıldıklarını ...

E

Edâ Şartları

Bir işin, ibâdetin sahîh ve mûteber olması için lâzım olan şartlar. Cumâ namazının edâ şartları yedidir: 1) Namazı şehir...

E

EDEB

1. Güzel hallere ve huylara sâhib olma ve utanılacak hareketlerden sakınma, her hususta haddini bilip, sınırı gözetme hâ...

E

EDÎB

1. Güzel hasletleri kendinde toplayan, haddini bilen. (Bkz. Edeb) 2. Düzgün, güzel ve pürüzsüz söz söyleyen ve yazan, ed...

E

EDİLLE-İ ŞER'İYYE

Din bilgilerinin elde edilmesine esâs olan ve bunlara bağlı bulunan deliller. Edille-i şer'iyye dörttür: Kitâb (Kur'ân-ı...

E

EF'ÂL-İ İLÂHİYYE

Allahü teâlânın işleri. Rızk; maâşa, mala, çalışmaya bağlı değildir. Böyle olmakla berâber, çalışmak lâzımdır. Çünkü ef'...

E

EF'ÂL-i MÜKELLEFÎN

İslâm dîninde mükelleflerin (dînî vazîfeleri yerine getirmekle yükümlü, sorumlu kimselerin) yapmaları ve sakınmaları lâz...

E

EFSÛN

Fen yolu ile tecrübe edilmemiş maddeler ve Kur'ân-ı kerîmden olmayan, mânâsız yazılar kullanmak. Mânâsı bilinmeyen ve îm...

E

EGOİST

Kendi menfaatini düşünen bencil, hodbîn, enâniyet sâhibi. (Bkz. Enâniyet)...

E

EHAD (El-Ehad)

Allahü teâlânın Esmâ-i hüsnâsından (güzel isimlerinden). Hiç bir yönden benzeri olmayan, tek olan, ikilik tasavvur edilm...

E

EHÂDÎS

Hadîs-i şerîfler. Peygamber efendimizin mübârek sözleri, işleri ve görüp de bir şey demedikleri, mâni olmadıkları şeyler...

E

EHL-İ ABÂ

Resûl-i ekrem ile birlikte hazret-i Ali, hazret-i Fâtıma, hazret-i Hasen ve Hüseyn'in hepsine verilen isim. (Bkz. Ehl-i ...

E

EHL-İ BEYT

Sevgili Peygamberimiz Muhammed aleyhisselâmın bütün âile fertleri. Mübârek zevceleri, çocukları, kızı hazret-i Fâtıma il...

E

EHL-İ GAFLET

Dünyâya dalıp, âhireti unutanlar. Kastedip halkın özüne Toprak doldurup gözüne Ehl-i gafletin yüzüne Gülen dünyâ değil m...

E

EHL-İ HAK

Doğru yolda olanlar. (Bkz. Ehl-i Sünnet)...

E

EHL-İ HÂL

Hâl sâhibi. Mânevî zevklere kavuşmuş kişi. (Bkz. Ehlullah)...

E

EHL-İ HEVÂ

1. Nefsine uyan, nefsinin arzu ve istekleri peşinde koşan. (Bkz. Hevâ) 2. Bid'at (dinde olmayan inanış ve işler) sâhibi....

E

EHL-İ İSLÂM

Müslümanlar. Peygamber efendimizin bildirdiklerinin hepsini beğenen, kalbiyle inanıp, diliyle söyleyen müslüman. (Bkz. M...

E

EHL-İ KEŞF

His ve akılla anlaşılamayan şeylerin, kalbine doğduğu velî zâtlar. (Bkz. Keşf) Müctehidlerin (dinde söz sâhibi âlimlerin...

E

EHL-İ KIBLE

Kâbeyi kıble edinenler, müslümanım diyenler. İş ve sözünde açıkça küfür görülmeyen dalâlet (sapık) fırkalarında olanlar....

E

EHL-İ KİTÂB

Hazret-i Îsâ veya Mûsâ aleyhimesselâmdan birine ve bunlara gönderilen kitâblara inanan kâfirler, yahûdîler ve hıristiyan...

E

EHL-İ KUBÛR

Kabir ehli. Kabirdekiler, ölüler. Ne kendi etdi râhat ne âlem etdi huzur, Yıkıldı gitti cihândan dayansın ehl-i kubûr. (...

E

EHL-İ RE'Y

İçtihadda, dînî hükümleri bildirmede İmâm-ı A'zam ve Irâk âlimlerinin yoluna tâbi olanlar. Bunlara ehl-i kıyâs, eshâb-ı ...

E

EHL-İ RİVÂYET

Dînî kaynaklardan hüküm çıkarırken Hicâz âlimlerinin yoluna tâbi olanlar. Bunlara; ehl-i hadîs, ehl-i eser de denir. Ehl...

E

EHL-İ SALÎB

Haç sâhipleri. Târihte papalığın teşvikiyle müslümanlara karşı birleşerek seferler tertipleyen, milyonlarca insanın canı...

E

EHL-İ SUFFA

Medîne-i münevverede, akrabâları ve evleri bulunmayan, Peygamber efendimizin mescidinin suffa denilen ve üzeri hurma dal...

E

EHL-İ SÜNNET

Îtikâdda (inanılacak şeylerde) ve yapılacak işlerde Peygamber efendimizin ve O'nun Eshâbının (arkadaşlarının) ve sonra g...

E

Ehl-i Sünnet Âlimleri

İnanılması lâzım olan din bilgilerini Eshâb-ı kirâmdan (Peygamber efendimizin arkadaşlarından) doğru olarak öğrenip, kit...

E

Ehl-i Sünnet Îtikâdı

Peygamber efendimizin veEshâb-ı kirâmın (arkadaşlarının) ve onların yolunda bulunan İslâm âlimlerinin bildirdikleri doğr...

E

EHL-İ TARÎK

Tasavvuf yollarından birine girmiş olan....

E

EHL-İ TERTÎB

Vitirle berâber en çok beş vakit namazı kazâya kalmış kimse. (Bkz. Sâhib-i Tertîb)...

E

EHL-İ VUKÛF

Bir mes'ele hakkında ihtisâs ve bilgi sâhibi olan, bilirkişi. Bir san'at sâhibine bir şey târif ederek iş yaptırmak olan...

E

EHL-İ ZİMMET

Cizye (vergi) vermek şartıyla İslâm devleti içerisinde yaşayan gayr-i müslim vatandaş. Zımmî. Ehl-i zimmeti sevmemek ve ...

E

EHLİYET

Salâhiyet, elverişlilik. Kişinin borçlandırma ve borçlanmaya elverişli olması. Akıllı olmak, iyiyi kötüden ayırabilmek. ...

E

Ehliyet-i Edâ

Şahsın dînen geçerli olacak şekilde iş yapabilmeye elverişli olması. Ehliyet-i edâ, bizzat iş yapabilmeyi te'min eden ak...

E

Ehliyet-i Vücûb

İnsanın, lehine ve aleyhine olan hakların doğmasına elverişli olması. Vücûb ehliyeti Her insanda zimmet (mükellef, yüküm...

E

EHLULLAH

Allah adamları, Allahü teâlânın emirlerine uyup, O'nun sevgisini ve ism-i şerîfini gönlünden hiç çıkarmayan evliyâ zâtla...

E

EHVEN-İ ŞERREYN

İki şer (kötülük)den zararı en az olanı. Bu kelime, halk arasında Ehven-i şer olarak kullanılmaktadır. Ehven-i şerreyn i...

E

EKBER-İ KEBÂİR

En büyük günâh. Ekber-i kebâir; bir şeyi Allahü teâlâya ortak etmek, adam öldürmek, anaya, babaya karşı gelmek, yalancı ...

E

ELEM

Keder, dert, üzüntü, sıkıntı, acı. Rabbini sevmekle şereflenenlere, sevgilinin (Allahü teâlânın) verdiği elemler, iyilik...

E

ELEST GÜNÜ

Allahü teâlânın, Âdem aleyhisselâmı yaratınca, kıyâmete kadar gelecek olan zürriyetini (çocuklarını) zerreler hâlinde on...

E

ELFÂZ-I KÜFR

Söylendiği zaman, îmânı gideren, müslümanlıktan çıkmaya sebeb olan sözler. (Bkz. Küfr)...

E

ELHAMDÜLİLLAH

"Hamd, şükür Allahü teâlâya mahsûstur, bütün nîmetler O'ndandır" mânâsına mübârek, kıymetli bir söz. Buna hamdele de den...

E

ELHÂN

Sesi mûsikî perdelerine uydurmak için, mânâ bozulacak şekilde, harfleri ve kelimeleri değiştirerek, sesi alçaltıp yüksel...

E

ELLİ DÖRT FARZ

İslâm âlimlerinin, müslümanların hâtırlarında tutmalarını kolaylaştırmak için, öncelikle bilmeleri îcâbeden pek çok farz...

E

ELSAĞ

Sin harfini peltek se okuyan kimse. Elsağ olan kimse, elsağ olmayana imâm olup cemâatle namaz kıldıramaz. Başka harfleri...

E

ELYESA' ALEYHİSSELÂM

İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden. İlyâs aleyhisselâmdan sonra peygamber olarak gönderilmiş ve Mûsâ aleyhissel...

E

EMÂN

Korkusuzluk, emniyet, güven. 1. Bir kimseye veya düşmana; söz, işâret veya yazı ile, mal ve can güvenliğinin emniyet (gü...

E

EMÂNÂT-I MUKADDESE

İslâm dîni ve târihi bakımından büyük önem taşıyan, Peygamber efendimize ve diğer din büyüklerine âit bâzı mübârek şahsî...

E

EMÂNET

1. Emîn, güvenilir olmak. Peygamberlerde bulunması lâzım olan yedi sıfattan biri. Peygamberler emîndirler. Bir kimsenin ...

E

EMEL

Arzû, hırs, tamah. (Bkz. Tûl-i Emel) Çalış ibâdet et bırak emeli, Son nefese kadar bırakma ameli. (Abdülehad Serhendî)...

E

EMÎN

1. Kendisine güvenilen. Şerrinden ve zarârından emîn olunmayan kimsenin, dîni, namazları, zekâtları kendisine fayda verm...

E

EMÎR

1. Bir kavmin, bir topluluğun başı, beyi, emredeni. Vâli, kumandan, devlet başkanı, melik. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde...

E

Emîr-ül-Mü'minîn

Müslümanların reîsi, devlet başkanı. (Bkz. Halîfe) Hazret-i Ömer zamânından sonraki halîfelere emîr-ül-mü'minîn denildi....

E

EMN-ÜL-AZL

Peygamberlere mahsûs sıfatlardan biri. Peygamberlerin peygamberlikten azl edilmemesi, atılmaması. Peygamberlik sıfatı, p...

E

EMR

1. Buyruk; emredenin, emrolunandan bir işin yapılmasını istemesi veya bu sûretle yapılması istenen şey. Kur'ân-ı kerîmde...

E

Emr-i Ma'rûf

Dinde emredilen şeyleri öğretmek, yaptırmak. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyuruyor ki: Ey mü'min kullarım! Emre...

E

Emr-i Teklîfî

Allahü teâlânın insanlara yapmaları veya sakınmaları için verdiği emirler. Buna Emr-i teşrîî de denir. Emr-i teklîfîleri...

E

Emr-i Tekvînî

Allahü teâlânın yaratmayı dilediği şeylere "kün" yâni "ol" demesi. Emr-i tekvînî ile, Allahü teâlânın dilediği şey hemen...

E

EMRED

Bâliğ olmamış (ergenlik çağına gelmemiş), sakalı çıkmamış parlak genç. Emred'in imâm olması, âlim olsa bile mekrûhtur (d...

E

EMVÂL-İ ZÂHİRE

Zekât hayvanları ve topraktan elde edilen mahsûl gibi gizlenmesi mümkün olmayan mallar. (Bkz. Zekât) Emvâl-i zâhirenin z...

E

EMVÂL-İBÂTINA

Gizlenmesi mümkün olan altın, gümüş ve ticâret eşyâsı cinsinden olan zekât malları. Emvâl-i bâtınanın miktârını sâhibine...

E

EMVÂT

Ölüler. Meyyitin çoğulu. (Bkz. Ölüm)...

E

EN'ÂM SÛRESİ

Kur'ân-ı kerîmin altıncı sûresi. En'âm sûresi Mekke'de nâzil oldu (indi). Yüz altmış beş âyet-i kerîmedir. En'âm, deve, ...

E

ENÂNİYET

Kendini beğenip büyük görme, bencillik. Egoistlik. Kıyâmet günü Allahü teâlâ üç kimse ile konuşmaz, yüzlerine bakmaz, on...

E

ENBİYÂ

Nebîler, peygamberler. Yeni din ile gönderilmeyip, insanları önceki dîne dâvet eden peygamberler Nebî kelimesinin çoğulu...

E

Enbiyâ Sûresi

Kur'ân-ı kerîmin yirmi birinci sûresi. Mekke'de nâzil oldu (indi). Yüz on iki âyet-i kerîmedir. Sûre, bâzı peygamberlerd...

E

ENE'L-HAK

Hallâc-ı Mansûr tarafından "Ben yokum, Hak teâlâ vardır." mânâsında söylendiği hâlde, görünüşte; "Ben Hak'kım" manasına ...

E

ENFÂL

Devlet reîsinin, herkesin elde ettiği kendisinin diyerek, harbe teşvik için gâzilere (İslâm askerlerine) ganîmet hissele...

E

Enfâl Sûresi

Kur'ân-ı kerîmin sekizinci sûresi. Medîne-i münevverede Bedr muhârebesinden sonra nâzil oldu (indi). Yetmiş beş âyet-i k...

E

ENFÜS

İnsanın iç dünyâsı, iç âlemi. Akla, hayâle gelen her şey, ister âfâkî (insanın dışında) olsunlar, ister enfüsî olsunlar,...

E

ENSÂR

Yardımcılar. Mekke'den Medîne'ye hicretten sonra, Resûlullah efendimize ve Mekke'den gelen müslümanlara yakın alâka göst...

E

ERAK AĞACI

Arabistan'da yetişen, dallarından, diş temizliğinde faydalanılan, bir karış uzunluğunda, misvâk denilen parçaların yapıl...

E

ERBA'ÎN

Kırk günlük riyâzet. Maddî bağları azaltıp, mânevî tarafı kuvvetlendirmek ve kalb aynasını parlatmak için, tasavvuf büyü...

E

ERBÂB-I DİL

Gönül sâhipleri Erbab-ı kulûb, İbn-ül-Vakt. (Bkz. Erbâb-ı Kulûb)...

E

ERBÂB-I KULÛB

Gönül sâhipleri. Tasavvuf yolunda ilerlerken halleri değişen, her zaman başka türlü olan, bâzan şuurlu, bâzan şuursuz (i...

E

ERBÂB-I SEKR

Sekr sâhipleri. (Bkz. Sekr)...

E

ERHAMÜRRÂHİMÎN

Merhametlilerin en merhametlisi mânâsına, Allahü teâlânın mübârek isimlerinden. Seâdet sâhibi o kimsedir ki, Azrâil aley...

E

ERKÂN

Bir şeyin bir parçasını veya bütününü meydana getiren şeyler, esaslar. Rüknün çoğuludur. (Bkz. Rükn)...

E

ERMİYÂ ALEYHİSSELÂM

İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden. Hârûn aleyhisselâmın neslindendir. Mûsâ aleyhisselâmın dîninin hükümlerini ...

E

ERVÂH

Ruhlar. (Bkz. Rûh)...

E

EŞ'ARÎ

1. Ehl-i sünnet vel-cemâat yolunun iki büyük imâmından biri. Ebü'l-Hasen Ali bin İsmâil Eş'arî. 879 (H. 266) yılında Bas...

E

ESAHH

En sahîh, en sıhhatli, en doğru olan. Bir mes'elenin hükmü hakkında müctehid âlimlerin kavillerinden (sözlerinden, ictih...

E

ESBÂB-I NÜZÛL

Kur'ân-ı kerîm âyetlerinin, Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem efendimize indiriliş sebebleri. Tefsîr yapabilmek (ke...

E

ESER

1. Nişan, alâmet. Çoğulu âsârdır. Müslüman olmak ve Allahü teâlânın varlığını, bir olduğunu, kudretini, sıfatlarını anla...

E

ESFEL-İ SÂFİLÎN

En aşağı yer. Zaiflik, yaşlılık, boy bos, akıl ve anlayışın gidip çocuk gibi olmak, amel ve iş yapmaktan kesilip, sevâb ...

E

ESHÂB (Ashâb)

Arkadaşlar. Sâhib kelimesinin çoğuludur. 1. Peygamber efendimizi görüp îmân eden ve mü'min olarak vefât eden mübârek kim...

E

Eshâb-ı Bedr

İslâm târihinin ilk ve en önemli muhârebesi olan Bedr savaşında Peygamber efendimiz ile birlikte Mekkeli müşriklere (put...

E

Eshâb-ı Ferâiz

Ölen bir kimsenin mîrâsına (geriye bıraktığı mala) vâris (hak sâhibi) olan ve Allahü teâlânın Kur'ân-ı kerîmde hisseleri...

E

Eshâb-ı Fîl

Peygamber efendimizin doğmasına yaklaşık iki ay kala Kâbe'yi yıkmak için Mekke yakınlarına kadar gelen, fakat Allahü teâ...

E

Eshâb-ı Kehf

Mağara arkadaşları; Îsâ aleyhisselâmdan sonra din düşmanları her tarafı kapladığı bir zamanda, dinlerini korumak için he...

E

Eshâb-ı Kirâm

Mü'min olarak Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellemi gören ve mü'min olarak öldüğü bilinen mübârek insanlar ve cinler. ...

E

Eshâb-ı Şimâl

Cehennem ehli. Âhirette amel defterleri sol ve arka tarafından verilecek olanlar. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen b...

E

Eshâb-ı Suffa

Suffe ehli. Peygamber efendimizin Mekke'den hicretinden sonra, Medîne-i münevverede yaptırdığı câminin (Mescid-i Nebevî'...

E

Eshâb-ı Tahrîc

Hanefî mezhebinde, kısa bildirilmiş olup, iki türlü anlaşılabilen hükümleri açıklayarak bir mânâsını seçen dördüncü taba...

E

Eshâb-ı Temyîz

Hanefî mezhebinde, fıkıh âlimlerinin altıncı tabakası. Bunlar kuvvetli hükümleri zayıf olanlardan, zâhir haberleri (İmâm...

E

Eshâb-ı Tercîh

Hanefî mezhebinde, fıkıh âlimlerinin beşinci tabakası. Bunlar, ictihâd gücüne sâhib olmayan, sâdece bağlı oldukları mezh...

E

Eshâb-ı Yemîn

Cennet ehli. Âhirette amel defterleri sağ taraflarından verilecek olan mü'minler. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen b...

E

ESÎR

1) Köle. Savaşan iki taraftan birinin eline geçen karşı tarafa âit kimse. İslâm hukûkunda harbde esîr alınmayan bir insa...

E

ESMÂ-İ HÜSNÂ

Güzel isimler. Allahü teâlânın Kur'ân-ı kerîmde bildirilen doksan dokuz ism-i şerîfi. Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu k...

E

ESRÂR

Sırlar, gizli ve akıl ermeyen şeyler. (Bkz. Sır) Bâtın (kalb, rûh, hakîkat) ilmi, Allahü teâlânın esrârından bir sırdır....

E

ESTAĞFİRULLAH

Allahü teâlâdan hatâ ve kusurlarımı bağışlamasını dilerim, mânâsına; mübârek, kıymetli bir söz. (Bkz. İstiğfâr) Bütün iş...

E

ETBAUTEBE-İ TÂBİÎN

Sahâbe ve Tâbiînden sonra Peygamber efendimizin övdüğü nesillerden üçüncüsü olan Tebe-i tâbiîni görenler. Tebe-i tâbiîni...

E

ETTEHIYYÂTÜ

Namazların birinci ve ikinci oturuşlarında okunan duâ. Mânâsı: "Mal, beden ve dil ile yapılan ibâdet, tâat ve hamd ve şü...

E

EVÂMİR-İAŞERE

Allahü teâlânın Tûr dağında Mûsâ aleyhisselâma bildirdiği on emir. Yahûdîlikte uyulması şart olan on kâide. Mûsâ aleyhis...

E

EVHÂM

Vehmler, zanların esâsı olan kıyaslar. (Bkz. Vehm) Allahü teâlâ, evhâm ve evhâm-ı beşeriyyenin çok fevkındadır (üstünded...

E

EVKÂF

Vakıflar. Sâhibi tarafından İslâmiyet'e uygun olarak bir hayır işe tahsis edilmiş mülk veya mallar. (Bkz. Vakf)...

E

EVLÂ

En iyi olan. Küçük ve büyük abdest sıkıştırırken ve yel zorlarken namaza durmak mekruhtur (harama yakındır). Bunlar nama...

E

EVLİYÂ

Velî kelimesinin çoğuludur. (Bkz. Velî) 1. Dostlar. Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: Mü'minler (inananlar) , mü'minl...

E

EVRÂD

Îtiyâd ve vazîfe olarak devamlı yapılan ibâdet, tesbih ve duâlar. Vird kelimesinin çoğuludur. (Bkz. Vird)...

E

EVTÂD

Allahü teâlâ tarafından dünyânın nizâmiyle vazîfelendirilen dört büyük zât. Herkes tarafından bilinmedikleri için bunlar...

E

EVVÂBÎN NAMAZI

Akşam namazının farzından sonra kılınan altı rek'atlik namaz. Kim ki akşam ile yatsı arasında namaz kılarsa işte o evvâb...

E

EVVEL (El-Evvelü)

Allahü teâlânın Esmâ-i hüsnâsından (güzel isimlerinden). Herşeyin başlangıcı olan, varlığından önce yokluk geçmeyen, hiç...

E

EYYÂM-I BİYD

Ayın ışığının en aydınlık olduğu kamerî aylarının 13, 14 ve 15. günleri. İlk insan ve ilk peygamber hazret-i Âdem Cennet...

E

EYYÂM-I NAHR

Kurban kesme günleri. Kurban bayramında, kurbanın kesildiği birinci, ikinci ve üçüncü günler....

E

EYYÂM-I TEŞRÎK

Kurban bayramının 2, 3 ve 4. günleri. Eyyâm-ı teşrîk günlerinde yeni ve temiz elbise giymek, sevindiğini belli etmek sün...

E

EYYÛB ALEYHİSSELÂM

Kur'ân-ı kerîmde adı geçen peygamberlerden. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki: Nûh'a ve ondan sonraki peyg...

E

EZÂN

Bildirmek. Namaz vakitlerini bildirmek, müslümanları namaza dâvet etmek (çağırmak) için yüksek bir yerde belli olan Arab...

E

Ezân-ı Cavk

Bir kaç müezzinin bir ezânı birlikte okumaları. Ezân-ı cavkta, müezzinlerin bir arada okudukları yanık, hazîn sesler uza...

E

EZEL

Başlangıcı olmamak, öncesizlik. Ezelde Allahü teâlâ tarafından takdir edilen şeyler bu takdire uygun olarak meydana geli...

E

EZELÎ

Öncesi, başlangıcı olmayan. Allahü teâlâ kadîmdir, ezelîdir. Varlığının başlangıcı yoktur, varlığından önce yok değildi....

E

EZKÂR

Zikirler. (Bkz. Zikr)...

E

EZLÂM

Câhiliye devri Arablarının kullandıkları fal okları. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki: ... ve dikili taşl...

E

EZVÂC-I TÂHİRÂT

Peygamber efendimizin temiz ve çok mübârek hanımları, mü'minlerin anneleri. Peygamber efendimiz, ezvâc-ı tâhirâtının ilk...