Dini Sözlük

U

UBÛDİYYET

Allahü teâlânın emirlerine teslîmiyet ve boyun eğmek. Allahü teâlânın işinden râzı olmak. Her an Allahü teâlâyı hatırlam...

U

UCB (Ucub)

Kendini başkasından üstün bilmek, ayıplarını görmeyip kendini beğenmek, yaptığı ibâdetleri, iyilikleri beğenerek, bunlar...

Ü

ÜCRET

Bir iş, hizmet, bir şeyden faydalanma veya satılan bir şey karşılığında verilen para veya mal, karşılık. Âyet-i kerîmede...

U

UĞURSUZLUK

Bir şeyi veya bir hâdiseyi şerre, kötülüğe yorumlamak. (Bkz. Tayere) Uğursuzluğa inanmamalı, te'sir eder sanmamalıdır. B...

U

UHREVÎ

Âhiretle ilgili....

U

UKBÂ

Cezâ; âhiret âlemi....

U

UKNÛM

Hıristiyanların kabûl ettiği teslis (üç tanrı) inancındaki üç asıl veya üç esas varlıktan her birine verilen ad. Üçüne b...

U

UKÛBÂT

Cezâlar. (Bkz. Had, Ta'zir,Kısas) Fıkıh ilmi dört büyük kısımdır: 1) İbâdât, 2) Münâkehât (evlenme, boşanma, nafaka v.s....

U

ULEMÂ

Âlimler, ilim sâhibleri; zamânın fen ve edebiyât bilgilerinde yetişmiş, Kur'ân-ı kerîmin ve binlerce hadîs-i şerîfin mân...

U

Ulemâ-i Âmilîn

İlmi ile amel eden âlimler. (Bkz. Âlim) Ulemâ-i âmilînin bulunduğu mecliste olmanın sevâbı halka görünseydi, onun için d...

U

Ulemâ-i Râsihîn

Kur'ân-ı kerîmin ve hadîs-i şerîflerin derin ve ince mânâlarını, işâretlerini anlayan yüksek din âlimlerine verilen isim...

U

Ulemâ-i Sû

Kötü âlimler; insanları doğru yoldan saptıran, ilmini dünyâ kazancına, mala ve mevkîye kavuşmaya vâsıta eden din adamlar...

Ü

ÜLFET

Bir topluluğun din ve dünyâ düşüncelerinde inançlarında birbirlerine uygun olmaları. Dostluk, yakınlık kurmak, kaynaşmak...

Ü

ÜLÜ'L-AZM

Şerîat sâhibi, yeni din getiren peygamberlerden altı tânesine ve en büyüklerine verilen ad. Bunlar; Âdem, Nûh, İbrâhim, ...

Ü

ÜLÜ'L-EMR

Emir sâhibleri. Devlet başkanı ve onun vazîfe verdiği kimseler veya İslâmiyet'in emir ve yasaklarını insanlara öğreten v...

U

ULÛHİYYET

İlâhlık, ibâdet olunmaya hakkı olmak. Ulûhiyyete, ma'bûdiyyete hakkı olan yalnız Allahü teâlâdır.Şerîki, ortağı, benzeri...

U

ULÛM-İ AKLİYYE

Tecribî (deneye bağlı) ilimler. His organları ile duyularak, akıl ile incelenerek tecrübe ve hesab edilerek elde edilen ...

U

ULÛM-İ ÂLİYYE

Yüksek din bilgileri. Ulûm-i âliyye bilgileri sekizdir. 1) Tefsîr ilmi, 2) Usûl-i kelâm ilmi, 3) Kelâm ilmi, 4) Usûl-i h...

U

ULÛM-İ DÎNİYYE

İslâm bilgileri, din bilgileri. Ulûm-i dîniyye, dünyâ ve âhirette huzûru, seâdeti kazandıran bilgilerdir.Bunlar da iki k...

U

ULÛM-İ İBTİDÂİYYE

Âlet ilimleri; ana ilimleri öğrenmek için yardımcı olan sarf, nahiv, belâgat, mantık vs. gibi ilimler....

U

ULÛM-İ İSLÂMİYYE

İslâm bilgileri, din bilgileri, müslümanların öğrenmesi lâzım olan bilgiler. Ulûm-i İslâmiyye'nin bir kısmını öğrenmek f...

U

ULÛM-İ NAKLİYYE

Din bilgileri; edille-i şer'iyye denilen dînin dört temel kaynağından yâni Kur'ân-ı kerîmden, hadîs-i şerîflerden, icmâ-...

Ü

ÜMM-İ VELED

Efendisinden (sâhibinden) çocuğu olan câriye, köle kadın. Ümm-i veled satılamaz ve hibe olunamaz. Efendisi vefât edince ...

Ü

ÜMM-ÜL-KİTÂB

1. Muhkem âyetler. (Bkz. Muhkem Âyet) Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: (Habîbim!) Sana kitâbı indiren O'dur. O'ndan ...

Ü

ÜMM-ÜL-MÜ'MİNÎN

"Mü'minlerin anası" mânâsına Peygamberimizin sallallahü aleyhi ve sellem mübârek zevcelerinden her birine verilen lakab ...

Ü

ÜMMET

Topluluk, cemâat. Bir peygambere inanan tâbi olan insanlar. Bir dîne bağlı topluluğun tamâmı. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerî...

Ü

Ümmet-i Dâvet

Kendilerine gönderilen peygambere inanmaya dâvet edilip de îmân etmeyen kimseler. Şimdi yeryüzünde müslümanlardan başka ...

Ü

Ümmet-i İcâbet

Kendilerine gönderilen peygamberin dâvetini kabûl edip, ona inanan ve tâbi olan kimseler. Muhammed aleyhisselâmın ümmeti...

Ü

ÜMMÎ

Kitab okumamış, yazı yazmamış, kimseden ders görmemiş kimse. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki: Onlar ki, ...

Ü

ÜMMÎD (Ümîd)

Ummak, arzu, istek. Sebeblere yapıştıktan sonra iyi netice beklemek. (Bkz. Havf ve Recâ) Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruld...

Ü

Ümmîd ve Korku

Allahü teâlânın rahmetini ummak ve azâbından korkmak. (Bkz. Havf ve Recâ)...

U

UMRE

Ziyâret etmek. Hac zamânı olan beş günü yâni Arefe ve Kurban bayramının dört günü dışında, istenildiği zaman ihrâma giri...

U

UMÛMÎ VEKİL

Yerine geçirilen kimseye mutlak halde istediğini yap diyerek verilen vekâlet. Vekil sâhibinden izin almadıkça veya umûmî...

U

UMÛR-İ ZEVKİYYE

Tasavvufta kalb ile tadarak, yaşayarak kavuşulan haller. Umûr-i zevkiyye, kalbin temizlenmesi ile hâsıl olur. Hadîs-i şe...

U

URÛZ

Altın ve gümüşten başka canlı ve cansız her çeşit mal. Hayvandan başka menkûl olan, taşınabilen ve kıymetli olan yâni ça...

U

URVET-ÜL-VÜSKÂ

Tutunulacak en sağlam kulp. 1. İslâmiyet veya Kur'ân-ı kerîm. Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: Kim kendini Allahü te...

U

UŞR (Uşur)

Topraktan alınan mahsûlün zekâtı. (Bkz. Öşr)...

U

UŞŞÂKİYYE

Evliyânın büyüklerinden Hasan Hüsâmeddîn Uşâkî'nin tasavvuftaki yolu. Uşşâkiyye tarîkatının kurucusu olan Hasan Hüsâmedd...

Ü

ÜSTÂD

Muallim, öğretici, rehber. İnsan, yaratılışta iki taraflıdır. Ona hidâyet, üstünlük tarafını tanıtabilmek ve bunu kuvvet...

U

USÛL

Asıllar, kökler, temeller. Asl kelimesinin çokluk şeklidir....

U

Usûl Bilgileri

İmâm-ı a'zam Ebû Hanîfe ile İmâm-ı Ebû Yûsuf ve İmâm-ı Muhammed'in kavillerini (ictihâdlarını, re'ylerini, sözlerini) iç...

U

Usûl ve Fürû'

1. Fıkıh ilminde usûl; baba ve dedeler, ana ve nineler; fürû', çocuklar ve torunlar. Usûl ve furû'a ve zevceye (hanıma) ...

U

Usûl-i Din

Kalb ile inanılması lâzım olan bilgiler, îmân ve îtikâd bilgileri. Allahü teâlânın gösterdiği emirlere ve kulluk vazîfel...

U

Usûl-i Fıkıh

Fıkıh (ibâdet ve amel) bilgilerinin âyet-i kerîmelerden ve hadîs-i şerîflerden nasıl çıkarıldığını öğreten ilim....

U

Usûl-i Kelâm

Îmân bilgilerinin âyet-i kerîmelerden ve hadîs-i şerîflerden nasıl çıkarıldığını öğreten ilim....

U

UTANMA

Âr, hayâ. (Bkz. Hayâ)...

Ü

ÜVEYSÎ

Üstâdı, hocası olsun olmasın, hayatta veya vefât etmiş bir büyüğün rûhâniyetinden istifâde ederek, terbiye görerek yetiş...

U

UZEYR ALEYHİSSELÂM

İsrâiloğullarına gönderilen peygamber veya velî. Mûsâ aleyhisselâmın dîninin hükümlerini İsrâiloğullarına tebliğ etti. P...

U

UZLET

Yalnız başına yaşama, insanlardan ayrılarak bir köşeye çekilme. İslâm âlimleri zaman ve şartlara göre uzlet etmenin bâza...