Dini Sözlük

B

BEDR GAZVESİ

Peygamber efendimizin Mekkeli müşriklerle yaptığı ilk savaş. Bu muhârebede müslümanlar üç yüz on üç, müşrikler bin kişiy...

B

BEHÂÎLİK

Müslüman görünüp İslâmiyet'i içerden yıkmak için çalışan El-Bâb Ali Muhammed ismindeki bir acemin talebesi olan Behâulla...

B

BEKÂ

1. Allahü teâlânın sıfatlarından. Allahü teâlânın varlığının sonsuz olması, hiç yok olmaması. 2. Bekâ-billah. Fenâ ve be...

B

Bekâ-Billah

Dâimâ Allahü teâlâyı anma ve hatırlama hâli üzere olma. Hakîkî kulluk derecesi. Fenâ fillah'tan sonraki makam. Hakk'ul-y...

B

BEKARA (Bakara) SÛRESİ

Kur'ân-ı kerîmin ikinci ve en uzun sûresi. Bekara sûresi, Medîne-i münevverede nâzil olmuştur (inmiştir). İki yüz seksen...

B

BEKTÂŞÎLİK

Evliyânın büyüklerinden Hacı Bektâş-ı Velî hazretlerinin tasavvuftaki yolu. Bektâşîlik; Hacı Bektâş-ı Velî, Lokman-ı Hor...

B

BELÂ

Allahü teâlânın insanları imtihan etmek, denemek için verdiği maddî ve mânevî üzüntü, sıkıntı, musîbet, âfet. Kulumu bir...

B

BELÂDET

İyiyi kötüden, faydalıyı zararlıdan ayıramama; ahmaklık. (Bkz. Ahmak)...

B

BELÂGAT

1. Sözün düzgün, kusursuz ve yerinde söylenmesi. Kur'ân-ı kerîm gibi ilâhî belâgat ve îcâza (az sözle çok mânâ ifâde etm...

B

BELED SÛRESİ

Kur'ân-ı kerîmin doksanıncı sûresi. Beled sûresi Mekke-i mükerremede nâzil oldu (indi). Yirmi âyettir. Şehir mânâsına ol...

B

BELKIS

Süleymân aleyhisselâm zamânında Yemen'de Sebe' şehrinde hüküm süren Himyerîlerden bir kadın sultan. Süleymân aleyhisselâ...

B

BELVÂ-YI ÂM

Umûmî sıkıntı, meşakkat, kaçınılması mümkün olmayan zorluk....

B

BENCİLLİK

Kendini beğenmek, kendini büyük görmek, enâniyet. (Bkz. Enâniyet)...

B

BENÎ ÂDEM (Âdemoğlu)

İnsanoğlu. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki: Ey Benî Âdem! Yiyin, için, isrâf etmeyin. Çünkü Allahü teâlâ...

B

BENÎ HÂŞİM (Hâşimoğulları)

Peygamber efendimizin dedesi Hâşim bin Abdi Menâf'ın soyundan gelenler. Allahü teâlâ, İsmâil (aleyhisselâm) evlâdından K...

B

BENÎ İSRÂİL (İsrâiloğulları)

Ya'kûb aleyhisselâmın, on iki oğlundan gelen evladı ve torunları. Ya'kûb aleyhisselâmın diğer adı İsrâîl olduğu için, so...

B

BENÛL-A'YÂN

İslâm mîrâs hukûkunda; ölenin aynı ana ve babadan olan erkek ve kız kardeşlerinden her biri. Benül-A'yân; oğul, oğlun oğ...

B

BENÛL-AHYÂF

İslâm mîrâs hukûkunda Eshâb-ı ferâiz adı verilen (Allahü teâlânın Kur'ân-ı kerîmde hisselerini, paylarını bildirdiği) ki...

B

BENÛL-ALLÂT

İslâm mîrâs hukûkunda baba bir, ana ayrı kardeşler. Benül-a'yân (ana-baba bir erkek ve kız kardeşler) ve Benûl-allât; oğ...

B

BERÂÂT SATIŞI

Zekât toplayan âmillerin (memurların), köylüden alacakları zekât ve uşrun cins ve miktârını gösteren ve berâât adı veril...

B

BERÂE SÛRESİ

Kur'ân-ı kerîmin dokuzuncu sûresi. Tevbe sûresi de denir. (Bkz. Tevbe Sûresi)...

B

BERÂET (Berât)

1. Temize çıkarmak. Bir şahsın, hakkında iddia edilen suçtan uzak olduğunun veyâ işlediği söylenilen suçun gerçekte suç ...

B

Berâet-i Zimmet

Aksine bir delil bulunmadığı müddetçe şahsın suçsuz ve borçsuz olması. Berâet-i zimmet asıldır. Meselâ bir kimse başka b...

B

BERÂT GECESİ

Şâban ayının on beşinci gecesi. Berât gecesini büyük nîmet, fırsat biliniz! Çünkü belli bir gecedir. Şâban'ın on beşinci...

B

BEREKÂT

Bereketler, hayırlar, iyilikler, bolluklar. Bereket'in çokluk şekli. (Bkz. Bereket)...

B

BEREKET

1. Allahü teâlânın bol nîmet vermesi. Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyurdu ki: Böylece İbrâhim'i ve (kardeşi oğlu...

B

BERR

1. Allahü teâlânın Esmâ-i hüsnâsından (güzel isimlerinden). İhsân eden, iyilik eden, yâni her iyilik kendisinden olan, î...

B

BERZÂH ÂLEMİ

Dünyâ ile âhiret arasındaki âlem; kabir âlemi. Berzâh âleminde ölülerin hâli, dirilerin hâli gibi değildir. Dünyâ hayâtı...

B

Berzâh-ı Kübrâ

Kabirden kalkıp, mahşer yerinde hesâbın görülüp Cennet veya Cehenneme gidilinceye kadar geçen zaman. Berzâh-ı kübrâda, i...

B

Berzâh-ı Sugrâ

Kabre konduktan kıyâmet kopup kabirden kalkıncaya kadar olan zaman. Ervâh (rûhlar) ve berzâh-ı sugrâ, fazla düşünmeye ve...

B

BEŞER

İnsan, âdemoğlu (Bkz. Benî Âdem)....

B

BEŞÎR

1. Müjdeleyici mânâsına Peygamber efendimizin isimlerinden. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyuruyor ki: (Ey Muham...

B

BESMELE

Bismillâhirrahmânirrahîm sözü. Kur'ân-ı kerîme saygı göstermek, E'ûzü okuyarak başlamakla olur ve Kur'ân-ı kerîmin anaht...

B

BETÛL

Peygamber efendimizin mübârek kızı hazret-i Fâtımâ'nın lakabı. İlimde ve ictihâdda hazret-i Âişe, zühd (dünyâya rağbet e...

B

BEVÂDİH

Tasavvufta, insan kalbine gayb âleminden âniden gelen şeyler. Bevâdih kalbe gelen ferahlık ve sevinçtir. Sâhibini güldür...

B

BEY'

Satmak, satış yapmak, alış-veriş. İki kişinin mallarını gönül rızâsı ile değişmeleri. Âyet-i kerîmede meâlen buyruldu ki...

B

Bey'-i Bâtıl

Sahih olmayan, yâni dînen bulunması lâzım gelen şartların hepsi veyâ bir kısmı bulunmayan alış veriş. (Bkz. Bâtıl)...

B

Bey'-i bil Vefâ (Vefâ ile Satış)

Alıcı ve satıcının, satıştan vazgeçmek hakkına sâhip olduğu alış-veriş....

B

Bey'-i Fâsid

Aslı İslâmiyet'e uygun, fakat sıfatı uygun olmayan satış. Bir kimse satın aldığı bir malın bedeli olan paranın yarısını ...

B

Bey'-i Mekrûh

Aslı ve sıfatı İslâmiyet'e uygun ise de kendisine dînin yasak etmiş olduğu bir şey karışmış olan satış. Satın almıyacağı...

B

Bey'-i Mevkûf

Aslı ve sıfatı sahîh ise de başkasının hakkı karışan alış-veriş....

B

Bey'-i Sahîh

Aslı ve sıfatı İslâmiyet'e uygun olan satış; doğru ve sıhhatli alış-veriş. Bey'i sahîhin geçerli olması için, alıcı ve s...

B

BEYÂN

Açık olmak, açıklamak, bildirmek. Konuşma, yazma, anlama, anlatma, ifâde etme. Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: (All...

B

Beyân İlmi

Düzgün ve yerinde söz söyleme yolunu öğreten belâgat ilminin teşbîh (benzetme), mecâz, kinâye gibi konularını anlatan il...

B

BEYT-İ MA'MÛR

Meleklerin kıblesi. Göklerde meleklerin devâmlı tavâf ettikleri yer, makam. Beyt-ül-ma'mûrda her gün yetmiş bin melek na...

B

BEYTÜ'L-MUKADDES (Beyt-ül-Makdis)

Kudüs'deki Mescid-i Aksâ. (Bkz. Mescid-i Aksâ)...

B

BEYTULLAH

1. Mekke-i mükerremede Mescid-i harâmın ortasında bulunan mukaddes binâ. Kâbe-i muazzama; müslümanların kıblesi; Fazîlet...

B

BEYTÜLMÂL

İslâm devleti hazînesi, mâliye teşkîlâtı. Beytülmâl, devlet gelirlerini muhâfaza eder, gerekli yerlere sarfeder, devleti...

B

BEYYİNE

Açık delîl. 1. Kur'ân-ı kerîm. Allahü teâlâ, Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyuruyor ki: (Ey Mekkeliler! Bu kitâbı, Kur'ân-ı k...

B

Beyyine Sûresi

Kur'ân-ı kerîmin doksan sekizinci sûresi. Beyyine sûresi Medîne'de nâzil olmuştur (inmiştir). Sekiz âyettir. Birinci âye...

B

BÎ-ÇÛN VEBÎ-ÇİGÛNE

Hiçbir şeye benzemeyen, nasıl olduğu anlaşılamayan. Allahü teâlânın nasıl olduğunun bilinemeyeceğini ve akıl ile anlaşıl...

B

BÎ'A

Hıristiyanların mâbedi, tapınak, kilise. Bî'adaki küfür alâmetleri boşaltılırsa, namaz kılmak mekruh olmaz. (Alâüddîn Ha...

B

BÎ'AT (Bey'at)

1. Sözleşme, söz verme, teslimiyet. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyuruyor ki: Ey Resûlüm! Mü'min kadınlar, Alla...

B

Bî'at-ı Rıdvân

Hudeybiye'de Semûre ismindeki ağacın altında 400 Eshâb-ı kirâmın Peygamber efendimize, emirlerini kayıtsız şartsız yerin...

B

Bİ'SET

Gönderme, gönderilme. Bir peygambere peygamber olduğunun bildirilmesi. Peygamber efendimiz kırk yaşında iken mîlâdî 610 ...

B

BİD'AT

Bid'at sâhipleri. Peygamber efendimizin ve eshâbının bildirdiği doğru îtikâddan (inanıştan) ayrılanlar. (Bkz. Bid'at) EH...

B

Bid'at Ehli

Peygamberimizin sallallahü aleyhi ve sellem ve Eshâb-ı kirâmının yolundan (Ehl-i sünnet îtikâdından) ayrılanlar. Bid'at ...

B

Bid'at Fırkası

Peygamber efendimiz ve Eshâb-ı kirâmının yolundan ayrılanlar. Hadîs-i şerîfte Cehennem'e gidecekleri bildirilen yetmiş i...

B

Bid'at sâhibi

Bid'at ehli. Bid'at sâhiplerinin en kötüsü, Resûlullah'ın Eshâbına buğz ve düşmanlık edenlerdir. Bid'at ehline hürmet et...

B

Bid'at-ı Hasene

Resûlullah'ın ve dört halîfesinin zamanlarında bulunmayıp da, dinde sonradan meydana çıkan ve bir sünnetin unutulmasına ...