Dini Sözlük

N

NOKTA-İ CEVVÂLE

Dâimî hareket hâlindeki nokta. Dâire şeklinde hızlı dönen bir nokta. Vehm (zan) ve hayâl, nokta-i cevvâleyi hâricde dâir...

N

NÜBÜVVET

Peygamberlik; insanları Allahü teâlânın beğendiği yola kavuşturmak, onlara doğru yolu göstermek için Allahü teâlâ tarafı...

N

Nübüvvet Yolu

Tasavvufta insanları Allahü teâlânın sevgisine, rızâsına kavuşturan iki yoldan birincisi ve en üstünü. Velî bir zâtın so...

N

NÜCEBÂ

Allahü teâlânın tanınıp bilinmeyen velî kullarından bir topluluk. Nücebâ, insanların imdâdına yetişip, işlerinde dara dü...

N

NÛH ALEYHİSSELÂM

Kur'ân-ı kerîmde adı geçen peygamberlerden. Peygamberlerin büyükleri olan ve kendilerine Ülü'l-azm denilen altı peygambe...

N

NÛH SÛRESİ

Kur'ân-ı kerîmin yetmiş birinci sûresi. Nûh sûresi Mekke'de nâzil oldu (indi). Yirmi sekiz âyet-i kerîmedir. Nûh aleyhis...

N

NÜKTE

1. Güzel mânâlı söz. Nükte: "Malı seviyorsan yerine sarf et de, sana sonsuz arkadaş olsun. Eğer sevmiyorsan ye de yok ol...

N

NUKÛD

Basılmış altın ve gümüş paralar. Müfredi (tekili) Nakddır....

N

NÜKÛL

Dönme, cayma, vazgeçme; bir malı satın aldıktan sonra vazgeçerek satıcıya geri verme. Ayıplı (özürlü) mal satıcıya iâde ...

N

NÛR

1.Aydınlık, ışık, feyz, bereket ihsân. Kur'ân-ı kerîm okunan evden, arşa kadar nûr yükselir. (Hadîs-i şerîf-Sünen) Müslü...

N

Nûr Sûresi

Kur'ân-ı kerîmin yirmi dördüncü sûresi. Nûr sûresi Medîne'de nâzil oldu (indi). Altmış dört âyet-i kerîmedir. Otuz beşin...

N

Nûr-ı İlâhî

İlâhî nûr. Allahü teâlânın ihsân ettiği mânevî aydınlık, mânevî ilim. Kur'ân-ı kerîmi anlıyabilmeleri için, Allahü teâlâ...

N

Nûr-ı Nübüvvet

Peygamberlik nûru. Sahâbe-i kirâm, Peygamber efendimizin sallallahü aleyhi ve sellem sohbetiyle şereflenip, ef'âlini ve ...

N

Nûr-ı Pâki Muhammedî

Peygamber efendimizin (sallallahü aleyhi ve sellem) temiz, mübârek nûru. Peygamber efendimiz sallallahü aleyhi ve sellem...

N

NÛRÂNÎ

Nûrlu, ışıklı, parlak, münevver. Alev iki kısımdır. Biri zulmânî (karanlık) ikincisi nûrânî. Zulmânî olandan cin, nûrânî...

N

NUSAYRÎ

Eshâb-ı kirâma (Peygamber efendimizin arkadaşlarına) iftirâ eden şîanın kollarından. On birinci imâm olan Hasen bin Ali ...

N

NUSH

Nasîhat, öğüt. (Bkz. Nasîhat) Nush ile uslanmayanı etmeli tekdîr, Tekdîr ile uslanmayanın hakkı kötektir. (Ziyâ Paşa)...

N

NUSRET-İ İLÂHÎ

Allahü teâlânın yardımı, imdâd-ı ilâhî, ilâhî yardım. Eshâb-ı kirâmdan bâzıları Huneyn gazâsında, askerin çokluğunu göre...

N

NÜSÜK

İbâdet. Hac ve umrede yerine getirilmesi lâzım olan işlerin herbiri. (Bkz. Menâsik) Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen ...

N

NÜZÛL

İnmek. Tasavvuf yolunda ilerleyerek, sebebler âlemini görmeyip yalnız sebeblerin sâhibini yâni Allahü teâlâyı bilme hâli...

Ö

ÖDÜNÇ VERMEK

Çarşıda misli yâni benzeri bulunan her şeyi, belirsiz bir zaman sonra, misli geri verilmek üzere verme. (Bkz. Karz-ı Has...

Ö

ÖFKE

Kızma, sinirlenme, hiddet. (Bkz. Gadab) ... Cennet, Allahü teâlâdan korkanlar için hazırlandı. Bunlar az bulunsa da, mal...

Ö

ÖLÜM

Rûhun bedene olan bağlılığının sona ermesi, rûhun bedenden ayrılması, mevt. Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: Her nef...

Ö

ÖMR (Ömür)

Hayat, yaşama, yaşayış. İnsanın doğumundan ölümüne kadar geçen zaman. Kur'ân-ı kerîmde Allahü teâlâ meâlen buyuruyor ki:...

Ö

ÖMRE (Umre)

Hac zamânı olan beş günden yâni Arefe ve Kurban bayramının dört gününden başka, senenin her günü ihrâma girip Kâbe'yi ta...

Ö

ÖMRÎ HİBE

Bir kimseye; "Ömrün boyunca evim senin olsun" diyerek yapılan hibe. Ömrî hibe câizdir. Hibe yapılan kimse vefât edince e...

O

ON İKİ İMÂM

Peygamber efendimizin (sallallahü aleyhi ve sellem) Ehl-i beytinden (akrabâsından) olup, tasavvufun vilâyet yolunda en y...

Ö

ÖRF

İslâm hukûkunun kaynaklarından; dînin ve aklın güzel gördüğü, beğendiği şey. (Bkz. Âdet) İslâm hukûkunun kaynakları iki ...

O

ORTA YOL

Îmân ve ibâdetlerde yâni dinde Ehl-i sünnet (Peygamber efendimiz ve arkadaşlarının yolunda olan) âlimlerin gösterdiği ve...

O

ORTODOKS

Hıristiyanlık mezheblerinden. Ortodoks mezhebinin rûhânî (dînî) lideri patrik olup, merkezi İstanbul Fener'deki patrikhâ...

O

ORUÇ

İslâm'ın beş şartından biri. Fecrin (tan yerinin) ağarmasından yâni imsaktan güneş batıncaya kadar yimeği, içmeği ve cim...

O

Oruç Kazâsı

Oruç tutmamayı mubah kılan (dinde bildirilen) bir özür sebebiyle vaktinde tutulamayan veya kasd (bilerek) olmadan orucun...

O

Oruç Keffâreti

Ramazân-ı şerîfte bilerek orucu bozmanın cezâsı. Oruç keffâreti cezâsı, mübârek Ramazân ayının hürmet ve nâmus perdesini...

Ö

ÖŞR (Öşür, Uşur)

Onda bir. Topraktan alınan mahsûlün zekâtı. Öşür vermek dînî delîllerle sâbittir. Nitekim "Ekinin hakkını biçildiği gün ...

O

OTUZ ÜÇ FARZ

Her müslümanın öncelikle bilmesi ve yapması lâzım olan îmân ve ibâdet bilgileri. Otuz üç farz meşhûr olup şunlardır: Îmâ...

Ö

ÖZR (Özür)

1.Abdesti bozan bir şeyin bir namaz vakti durdurulamayıp, devâm etmesi. İdrârını tutamama, iç sürmesi, yel kaçırmak, bur...

Ö

Özr Sâhibi

Bir namaz vakti içinde yâni namaz vaktinin başından sonuna kadar, abdest alıp yalnız farzı kılacak kadar bir zaman, abde...

P

PAPA

Katolik mezhebine mensûb hıristiyanların en yüksek rûhânî (dînî) lideri. Atalar atası mânâsına gelen papa, Roma'da bulun...

P

PAPAZ (Papas)

Hıristiyan din adamlarına verilen ad. Akıldan ve ilimden mahrûm olan papazlar, İslâm dînine ve onun yüce peygamberine ka...

P

PARA

Alış-veriş aracı olarak kullanılan, biriktirme ve tasarruf etmeye yarayan, çeşitli mâdenlerden veya kağıttan îmâl edilmi...

P

PASKALYA

Hıristiyanların inanışlarına göre, Îsâ aleyhisselâmın haça gerildikten sonra dirilerek göğe yükselmesi ile ilgili olarak...

P

PATRİK

Ortodoks mezhebine mensûb hıristiyanların, en büyük rûhânî (dînî) lideri. 1054 (H. 446) yılına kadar Roma'daki papaya ba...

P

PAZARLIK ETMEK

Alış-verişte satan ile alan arasında malın fiyâtı veya bir işin ücreti husûsunda yapılan anlaşma. Birbirinizi kıskanmayı...

P

PERİ

Cin. (Bkz. Cin)...

P

PEYGAMBER

Allahü teâlânın, emirlerini ve yasaklarını kullarına bildirmeleri için insanlar arasından seçtiği ve kendilerine mûcizel...

P

PÎR

1.Yaşlı, ihtiyâr. Kimisi bezirgân, kimisi hoca, Ecel şerbetini içmek de güç a Kimi ak sakallı kimi pîr koca Ne söylerler...

P

Pîr-i Fânî

Ölünceye kadar Ramazân orucunu veya kazâya kalmış oruçlarını tutamıyacak kadar çok yaşlı olan....

P

PİSKOPOS

Hıristiyanlığın katolik ve doğu kiliselerinde en yüksek rûhânî ünvâna sâhip ve umûmiyetle bir bölgenin dînî lideri olan ...

P

PİŞMANLIK

Kişinin işlediği bir iş veya günâh sebebiyle vicdânen üzüntü duyması; tövbeye gelme; nedâmet. Pişmanlık tövbedir. (Hadîs...

P

PİYANGO

Bir kumar çeşidi. Mülk sâhiblerinin haklarının miktarlarını değiştirmek veya ortaklardan birinin hakkını yok etmek, yâhu...

P

POLİGAMİ

Çok evlilik. (Bkz. Teaddüd-i Zevcât) İslâmiyet'te poligami, dörde kadardır. Birden fazla evlenmek emir değil, şartlara b...

P

PUL

Altın ve gümüş dışındaki mâdenî paralar. (Bkz. Fülus)...

P

PUT

Allahü teâlâya inanmayanların taptıkları resim veya heykel. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyuruyor ki: Kureyş kâ...

P

PUTPEREST

Puta tapan. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyuruyor ki: (Allahü teâlâ) O'nu (Muhammed aleyhisselâmı) hak ve hakîk...

R

RA'D SÛRESİ

Kur'ân-ı kerîmin on üçüncü sûresi. Ra'd sûresi, kırk üç âyet-i kerîmedir. Sûrenin on üçüncü âyetinde gök gürültüsü mânâs...

R

RAB

Allahü teâlânın ism-i şerîflerinden. Sâhib, mâlik, terbiye eden. Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: De ki; Allah her ş...

R

Rabb-ül'Âlemîn

Âlemlerin rabbi, sâhibi olan Allahü teâlâ. (Bkz. Rab) Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: Hamd, Rabb-ül'âlemîn olan All...

R

RABBÂNÎ

1.Allahü teâlâdan gelen. Evliyânın sözünde rabbânî te'sir vardır. (Seyyid Abdülhakîm Arvâsî) 2. Kendisine ilim ve hikmet...

R

RABBENÂ LEKEL HAMD

"Ey Rabbimiz sana hamd olsun" mânâsına namazda rükûdan doğrulunca okunması sünnet olan söz. Peygamber efendimiz cemâatle...

R

RÂBITA

Bir velînin şeklini, sûretini hayâline getirerek onun kalbindeki feyz (bereket) ve mârifetlere (ilimlere) kavuşma yolu. ...