Dini Sözlük

R

REZÂLET

Rezillik, kötü ahlâk, fazîletin zıddı. Huy, iyi veya kötü iş yapmağa sebeb olur. Yâhut da, iyi ve kötü olmayan şeye sebe...

R

REZÎL

Alçak, îtibârsız. Allah için tevâzû edeni, Allahü teâlâ yükseltir. Kim de kibirlenirse, Allahü teâlâ rezîl eder. (Hadîs-...

R

REZZÂK (Er-Rezzâk)

Allahü teâlânın Esmâ-i hüsnâsından (güzel isimlerinden). Her yarattığı ve rızık vereceği mahlûkunun rızkını yaratıcı ve ...

R

RİBÂ

Fâiz; ödünç vermekte, rehnde (ipotekte) ve alış-verişte, alıcıdan veya vericiden (satıcıdan) birinin ötekine karşılık ol...

R

Ribâ'l-Fadl

Ölçü veya tartıyla alınıp satılan şeyleri, kendi cinsleriyle peşin olarak, karşılığı olmayan bir fazlalıkla değişmek. Bi...

R

RİBÂT

Sınır karakolu; İslâm dînini üstün kılmak, müslümanlardan kâfirlerin şerrini, zararını def etmek için düşman sınırında n...

R

Ribe'n-Nesîe

Gecikme ribâsı. Bir cinsten olan iki şeyin birini, diğeri karşılığında veresiye olarak satmak veya başka başka cinslerde...

R

RİC'Î TALÂK

Geri dönülebilen talâk (boşanma). Zevceye yaklaştıktan sonra sarîh (açık) veya işâretle, üç adedine veya bir ivâza (bede...

R

RİCÂL-İ GAYB

Her devirde bulunan fakat herkesçe tanınıp bilinmeyen ve görülmeyen, dünyânın nizâmı ile vazîfeli mübârek, büyük zâtlar....

R

RİCS

Pis, murdar. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki: Ey îmân edenler! İçki, kumar, (tapmaya mahsus) dikili taşl...

R

RIDÂ' (Radâ')

Süt emme çağında yâni iki buçuk yaşından küçük bir çocuğun bir kadının memesinden süt emmesi veya bir kadının sütü bir v...

R

RİDDET

İrtidâd etme. İslâm dîninden çıkma. (Bkz. İrtidâd ve Mürted) Riddet, niyyetle yâni kalbinden dinden çıkmaya karar vermek...

R

RIDVÂN

1. Allahü teâlânın râzı olması, beğenmesi. Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyurdu ki: Muhammed (aleyhisselâm) Allah...

R

RIDVÂNULLAHİ TEÂLÂ ALEYHİM ECMAÎN

Daha çok Eshâb-ı kirâmın isimleri anılınca söylenen; "Allahü teâlânın rızâsı onlar üzerine olsun" mânâsına, duâ, hürmet ...

R

RIFÂİYYE

Evliyânın büyüklerinden Seyyid Ahmed Rıfâî hazretlerinin tasavvuftaki yolu. Zikr-i Cehrî (Allahü teâlânın ism-i şerîfini...

R

RIFK

Yumuşak huyluluk. Rıfk sâhibi olmayan kimseden hayır gelmez! (Hadîs-i şerîf-Et-Tergîb ve't-Terhîb) Allahü teâlâya kavuşt...

R

RIKK

Kölelik. Mîrâsa hak kazanmaya mâni olan hâller şunlardır: 1)Rıkk, 2) Amden katl yâni öldürülmesi meşrû olmayan, dînen iz...

R

RİKKAT

Kalb inceliği ve yumuşaklığı. İslâm âlimleri, dîni, îmânı kuvvetlendiren ve ahlâkı güzelleştiren, şiirleri, kasîdeleri, ...

R

RİSÂLE

Mektûb; bir mes'eleye, bir ilme ve fenne dâir yazılan müstakil küçük kitâb. Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî hazretleri Edeb risâ...

R

RİSÂLET

Peygamberlik, resûllük. (Bkz. Peygamberlik) Fahr-i âlem girdi çün kırk yaşına Kondu pes, risâlet tâcı başına. (Süleyman ...

R

RITL

130 dirhem-i şer'îlik (436.8 gram) bir ağırlık ölçüsü birimi. Abdestte ve gusülde, lüzûmundan fazla su kullanmak isrâf o...

R

RİVÂYET

1. Bir şeyi haber vermek veya haber verilen şey. Hazret-i Ali radıyallahü anhtan gelen rivâyetlerde şöyle buyruldu: "Kal...

R

Rivâyet Tefsiri

Kur'ân-ı kerîmdeki bâzı âyet-i kerîmelerin başka âyetlerle veya Peygamber efendimizin sünneti veya Eshâb-ı kirâmın mübâr...

R

Rivâyet Yolu

İctihâdda Medîne-i münevvere halkının âdetlerini kıyastan üstün tutan. Hicâz âlimlerinin yolu. Rivâyet yolundaki müctehi...

R

RİYÂ

Gösteriş, iki yüzlülük. Kendini olduğundan başka gösterme. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyuruyor ki: Veyl (şidd...

R

RİYÂZET

Nefsin isteklerini yapmamak. Riyâzet, verâ ve takvâ ile olur. Takvâ, haramlardan sakınmaktır. Verâ, haramlarla birlikte,...

R

RIZÂ

Râzı olma, hoşnutluk, memnunluk. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyuruyor ki: Dünyâ malından, sarıldığınız, saklad...

R

RIZK (Rızık)

Allahü teâlânın takdir ettiği maddî ve mânevî nîmet, kısmet. Yiyecek, içecek, giyecek ve barınacak yer. Allahü teâlâ Kur...

R

RÜ'YET

Görmek. Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellemin yolunda, tam izinde giden büyüklere rü'yet devletinden bu dünyâda büyük...

R

Rü'yet-i Hilâl

Hilâl (yeni ayın) görülmesi. Kamerî ayların başında ve sonunda hilâlin görülerek ayın başının ve sonunun anlaşılması. Ra...

R

Rü'yet-i Taksîr

Kendini günâhkâr ve kabahatli, kusurlu görmek, kendini suçlamak. Namaz içinde uyulması gereken şartlar; ihlâs (amelinde ...

R

RUB'-I DÂİRE

Namaz vakitlerinin hesaplanmasında, yükseklik ölçülmesinde ve bâzı trigonometrik hesapların yapılmasında kullanılan el â...

R

RUBU'

Ferâiz ilminde yâni İslâm mîrâs hukûkunda dörtte bir hisse (pay). Allahü teâlânın Kur'ân-ı kerîmde hisselerini bildirdik...

R

RUBÛBİYYET

İlâhlık, ma'bûdluk. Ey Âdemoğulları! Bir kimse benim kazâma râzı olmaz ve benim tarafımdan gelen belâlara sabretmez, ver...

R

RÜCÛ'

1. Dönme, yönelme. Tövbe ederek, Allahü teâlâya rücû etmek, O'nun rızâsını kazanma yolunun başlangıcıdır. Hiçbir insan, ...

R

RÛH

1. Can; bedene hayâtiyet (canlılık) veren kuvvet. Allahü teâlâ, âyet-i kerîmede meâlen buyuruyor ki: Yâ Muhammed! Sana r...

R

Rûh-ul-Emîn

Dört büyük melekten Cebrâil aleyhisselâm. (Bkz. Cebrâil Aleyhisselâm) Rûh-ul-emîn'in vazîfesi, peygamberlere vahiy getir...

R

Rûh-ul-Kuds

1. Cebrâil aleyhisselâm. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyurdu ki: Meryem oğlu Îsâ'ya da beyyineler (çok açık del...

R

RÛHÂNİYÂN

Rahmet meleklerine verilen isim. Mukarrebûn (huzûr-i ilâhîde bulunan melekler), Kerûbiyân (azâb meleklerinin büyükleri) ...

R

RÛHÂNİYYET

Rûhla ilgili haller. Hadîs-i şerîfte; "Kavmi arasında bir âlim, ümmeti arasında peygamber gibidir" buyruldu. Kalbin, fey...

R

RUHBÂN

Evlenmeden bekâr yaşamayı tercih eden, dünyâdan yüz çevirip, insanlardan uzak yaşayan kimseler, râhibler. Hıristiyanlıkt...

R

RUHSAT

İslâmiyet'in, meşakkat ve zarûret gibi sebeblere bağlı olarak, ibâdetlerde ve diğer işlerde tanıdığı izin ve kolaylık; a...

R

RÛHULLAH

Îsâ aleyhisselâmın lakablarından (isimlerinden). Muhammed aleyhisselâm Habîbullah (Allahü teâlânın sevgilisi)dir; İbrâhi...

R

RUKBÎ

İki kişinin karşılıklı olarak, öldükten sonra sâhib olmaları şartıyla birinin malını diğerine bağışlaması yâni sen ölürs...

R

RÜKN

1.Bir şeyin bir parçasını veya bütününü meydana getiren şey. İnanılacak şeyleri kalb ile tasdîk (kabûl) îmânın aslî (tem...

R

Rükn-i Hacer-ül-Esved

Kâbe'de Hacer-ül-esved'in bulunduğu köşe. Tavâfa (Kâbe'nin etrâfında dönmeye), Rükn-i Hacer-ül-esved'den başlamak ve bur...

R

Rükn-i Irâkî

Kâbe'nin Bağdâd'a karşı olan köşesi....

R

Rükn-i Şâmî

Kâbe'nin Şam'a karşı olan köşesi....

R

Rükn-i Yemânî

Kâbe'nin Yemen tarafında olan köşesi. Rükn-i Yemânî'den geçerken, mutlaka Cebrâil'in, onun üzerinde durduğunu ve istilâm...

R

RÜKÛ'

Namazın içindeki farzlarından biri. Namazda kıyamdan (ayakta durduktan sonra) elleri dizlere koyup eğilme. Kur'ân-ı kerî...

R

RUKYE

Şifâ âyetleri ve duâlarını yazmak, okuyup hasta üzerine üflemek. Mıska. Üç şart bulununca, rukye câiz olur. Âyet-i kerîm...

R

RÛM SÛRESİ

Kur'ân-ı kerîmin otuzuncu sûresi. Rûm sûresi Mekke'de nâzil oldu (indi). Altmış âyet-i kerîmedir. İranlılarla yapılan sa...

R

RÛMÂN

Ölü, kabre konduğu zaman, kendisine gelen melek. İbn-i Mes'ûd'dan (r.anh) rivâyet olundu ki: Yâ Resûlallah! Ölü kabre ko...

R

RÜŞD

1.Hak, doğru yol. Allahü teâlânın birliği (tevhid) inancı. Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: (Cinlerden bir topluluk)...

R

RÜSÛM

Resmler, âdetler. Bir cemâatin veya bir milletin müşterek düşüncesinden doğan âdetler, alışılagelen, yapılagelen şeyler....

R

RÜŞVET

Haksız yere para, mal v.s. almak veya vermek. Rüşvet alana, verene ve bunlar arasında rüşvete vâsıta olana da Allahü teâ...

R

RÜYÂ

Düş. İnsanın kalbinin ve duyu organlarının dünyâ işleriyle olan meşgûliyetinin kısmen kesildiği, uyku, bayılma ve istiğr...

R

RÛZ-İ CEZÂ

İnsanların diriltilip, hesâba çekilerek amellerinin karşılığının verileceği gün; mahşer günü, kıyâmet günü. (Bkz. Mahşer...

R

RÛZ-İ MAHŞER

Mahşer günü, kıyâmet koptuktan sonra insanların diriltilip hesâb için toplandıkları gün, kıyâmet günü. (Bkz. Mahşer) Rûz...

S

SÂ'

Hanefî mezhebinde 3500 gr'lık veya 4.2 litrelik ölçü birimi. Bu miktar diğer mezheblerde farklıdır. Abdestte ve gusülde,...