Dini Sözlük

M

MÜREKKEB

Birleşik olan, parçalanabilen. Basitin zıddı. Ruh basîttir. Mürekkeb değildir. Böyle olsaydı, basît olan bir şey bunda y...

M

MÜREVVİC-ÜŞ-ŞERÎA

İnsanları dînin emirlerine uymaya teşvîk eden mânâsında Muhammed Ma'sûm-i Fârûkî hazretlerinin üçüncü oğlu Muhammed Ubey...

M

MÜRÎD

Tasavvufta Allahü teâlânın rızâsına kavuşmak için evliyâ bir zâtın terbiyesi altına giren talebe. Mürîd, mürşidinin (hoc...

M

MÛRİS

Mîrâs bırakan. Verâsetin olabilmesi için mûrisin vefâtı, mûrisin vefâtı zamânında vârisin hayatta olması, verâset sebebi...

M

MÜRSEL

Şerîatle (yeni bir din ile) gönderilen peygamber. (Bkz. Mürselîn)...

M

Mürsel Hadîs

Sahâbe-i kirâmın (Resûlullah efendimizin sohbetinde yetişen mübârek insanların) ismi söylenmeyip, Tâbiîn'den (Sahâbe-i k...

M

MÜRSELÂT SÛRESİ

Kur'ân-ı kerîmin yetmiş yedinci sûresi. Mürselât sûresi Mekke'de nâzil oldu (indi). Elli âyet-i kerîmedir. Gönderilenler...

M

MÜRSELÎN

Gönderilenler, şerîatle (yeni bir dinle) gönderilen peygamberler. Resûller. (Bkz. Resûl) Ali radıyallahü anhtan rivâyet ...

M

MÜRŞİD

İrşâd eden, doğru yolu gösteren rehber zât. İyi bir müslüman olmaları için, insanları terbiye eden, âlim ve velî. Tasavv...

M

Mürşîd-i Kâmil

Tasavvufta kemâle gelmiş, olgunlaşmış, evliyâlık mertebelerinin sonuna ulaşmış, kâbiliyeti olanları bu yolda yetiştiren ...

M

MÜRTECÎ

İslâmiyet'in pâk ve temiz yolunu bırakarak, câhiliyet devri yoluna ve yaşayışına dönen; gerici, irticâ eden. (Bkz. İrtic...

M

MÜRTED

Müslüman iken dinden çıkan, kâfir olan kimse. (Bkz. İrtidâd) Allahü teâlâya Cebrâil aleyhisselâm gibi ibâdet etseniz, mü...

M

MÜRTEZÂ

Beğenilmiş, râzı olunmuş mânâsına hazret-i Ali'nin lakabı. Âdem'in (aleyhisselâm) hilm sıfatını ve Yûsuf'un (aleyhisselâ...

M

MÜRÛR-I ZEMÂN

Zaman aşımı, zaman geçmesi. Ödünç vermekten veya satıştan ve kirâdan, vedîa, âriyet gibi emânetler, vergi, mülk, akar ve...

M

MÜRÜVVET

İnsanlık, yiğitlik. Muhtâc olanlara, lâzım olan şeyleri vermek, başkalarına faydalı olmak, iyilik yapmak arzusu, insanlı...

M

MÛSÂ ALEYHİSSELÂM

İsrâiloğullarına gönderilen peygamberlerden. Ülü'l-azm adı verilen altı büyük peygamberden biridir. Yâkûb aleyhisselâmın...

M

MÜSÂFEHA

İki müslümanın, sağ elin avuç içlerini birbirine yapıştırıp, iki baş parmağın yanlarını birbirine değdirerek el sıkışmas...

M

MÜSÂFİR (Misâfir)

Yolcu. Senenin kısa günlerinde, insan veya deve yürüyüşü ile üç günde gidilecek yere gitmeyi niyet ederek, bulunduğu yer...

M

MÜŞÂHEDÂT

Kalb gözüyle görmeler veya bu yolla görülen şeyler. Müşâhede kelimesinin çoğuludur. Ahvâl ve mevâcid (hâller ve kendinde...

M

MÜŞÂHEDE

Görme, anlama. Kalb gözü ile görme. Kalbde tevhîdin yâni tek olan Allah'a inanmanın bulunduğunun alâmeti; O'nunla berâbe...

M

MÜSÂHİB

Arkadaş. Resûlullah'ın eshâbının (arkadaşlarının) hepsi, sözbirliği ile âdildirler, hak üzeredirler. Allahü teâlâ onları...

M

MÜŞÂHİN

Müslümanların cemâatini terk eden, bid'at sâhibi, mezhebsiz kimse. Allahü teâlâ, Şa'bân'ın (Şa'bân ayının) on beşinci ge...

M

MÜSÂKÂT ŞİRKETİ

Bağda üzüm, bahçelerde meyve ve bostanlarda sebze yetiştirmek için, toprak sâhibi ile çalışacak kimse arasında yapılan ş...

M

MÜSÂLEMET

Uyuşmak; fikirler ayrıldığı, sözler çoğaldığı zaman münâkaşa etmemek; sertliği, bölücülüğü, ayrıcılığı istemeyip, barışm...

M

MUSALLÂ

Namaz kılınan yer. Namazgâh. Eğer imâm, insanlar ile berâber bayram namazını musallâda kılsa, her ne kadar safların aras...

M

Musallâ Taşı

Namazının kılınması için, cenâzelerin üzerine konduğu taş. Cenâze musallâ taşına konduğunda, imâm efendi; sultan da olsa...

M

MUSALLÎ

Namaz kılan, beş vakit namazına devâm eden. Musallînin yukarısında veya karşısında veya sağ ve sol ve arka tarafları hiz...

M

MÜSÂMAHA

1. Hoş görü, başkasının kabahatini görmeme. Resûlullah efendimiz; "Allahü teâlâ Cennet'te, içerisinde keskin misk kokula...

M

MÜŞÂRATA

Şartlaşma, sözleşme. Nefs muhâsebesinin (nefsi hesâba çekmenin) ilk basamağı olup, Allahü teâlânın beğendiği işleri yapm...

M

MÜSÂREAT

İbâdetleri ve hayırlı işleri yapmakta acele etmek. Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki: Rabbinizden mağfiret istemeye ve...

M

MÜSÂVÂT

Eşitlik, denklik; aynı halde ve derecede olma. İslâm dînindeki hürriyet ve müsâvât, gayr-i müslimlerin çoğunu dâimâ kend...

M

MÜŞÂVERE

Aklı, fikri kuvvetli, ileriyi gören kimseler ile bir konu üzerinde konuşma, görüşme, danışma, meşveret etme, görüşüne ba...

M

MÜSÂVÎ

Eşit, denk. Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyuruyor ki: Mekke şehri alınmadan önce din düşmanları ile harb edenle...

M

MUSAVVİR (El-Musavvir)

Allahü teâlânın Esmâ-i hüsnâsından (ism-i şerîflerinden). En güzel sûrette şekil veren. Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu...

M

MÜSEBBİB-İ HAKÎKÎ

Bütün sebepleri yaratan Allahü teâlâ. Her varlığın hâlıkı (yaratıcısı), hâkimi (hükm edicisi), müsebbîb-i hakîkîsi Allah...

M

MÜŞEBBİHE

Allahü teâlâyı cisim ve varlıklara benzeten, Kur'ân-ı kerîmdeki müteşâbih (mânâsı kapalı) âyetleri görünen lugat mânâsın...

M

MÜŞEKKİK

Bir cins içindeki ferdlerin hepsinde eşit miktârda bulunmayan sıfat, özellik. İlim, âlimlerin bâzısında az, bâzısında ço...

M

MÜSELLES

Tâze iken yâni gaz kabarcıkları çıkmadan, köpürmeden önce ısıtılıp, üçte ikisi uçup üçte biri kalan üzüm suyu. Kısrak, i...

M

MÜSENNEM

Balık sırtı gibi yuvarlak. Kabrin üzerini müsennem yapmak sünnettir. Peygamber efendimiz kabirleri bu şekilde yaptırırla...

M

MÛSEVÎ

Mûsâ aleyhisselâmın bildirdiği hak dîne inanan ve bu dîne tâbi olan kimse. (Bkz.Mûsevîlik) Allahü teâlâ, Mûsevîlik dînin...

M

MÛSEVÎLİK

Allahü teâlânın Mûsâ aleyhisselâm vâsıtasıyla İsrâiloğullarına gönderdiği din. Mukaddes (ilâhî) kitabı Tevrâttır. Îsâ al...

M

MÜSEVVİF

Hayırlı işleri sonraya bırakan, sonra yaparım diyen, iyi işleri geciktiren, bugünün işini yarına bırakan kimse. Uygunsuz...

M

MÜŞFİK

Şefkatli, merhametli, acıyan. Merhametli ve müşfik bir rehber olmadıkça, çocuk, ilim ve ahlâk edinemez, yükselemez. İyi ...

M

MUSHAF

Kur'ân-ı kerîmin tamâmının yazılı olduğu kitap. Mıshaf da denir. Ümmetimin yaptığı ibâdetlerin en kıymetlisi Kur'ân-ı ke...

M

MUSÎBET

Âfet, belâ, sıkıntı. Allahü teâlâ âyet-i kerîmelerde meâlen buyurdu ki: Ey insan! Sana gelen her iyilik, Allahü teâlânın...

M

MUSKA

Şifâ âyet ve duâlarının yazılı olduğu, dürülüp bağlanmış rukye. (Bkz. Rukye ve Mıska)...

M

MÜSKİR

Sarhoşluk veren, şuuru kaybettiren, aklı gideren ve keyf veren madde. Her müskir haramdır. Her kim dünyâda içki içer ve ...

M

MÜSLİM

1. Mûteber ve güvenilir olduğu bütün İslâm âlimleri tarafından kabul edilen, Kütüb-i sitte denilen altı hadîs kitâbının ...

M

MÜSLİMAN (Müslüman)

Allahü teâlânın, peygamberleri vâsıtasıyla gönderdiklerine ve Muhammed aleyhisselâma îmân edip, Allahü teâlânın emirleri...

M

MÜSNED HADÎS

Peygamber efendimize isnâd eden sahâbînin ismi bildirilen hadîs-i şerîfler. (Bkz. Hadîs)...

M

MÜŞRİK

Allahü teâlâya şirk (ortak) koşan. Allahü teâlâyı mâbûd bildiği hâlde put veya benzeri şeyleri de ilâh, tanrı edinen. (B...

M

MÜSTA'MEL SU

Abdestte veya gusülde veya kurbet için (yemekten önce ve sonra, sünnet olduğu için el yıkamak gibi) kullanılan su. (Bkz....

M

MUSTAFA

Seçilmiş mânâsına, Resûlullah efendimizin mübârek isimlerinden biri. Mü'min olanların çoktur cefâsı, Âhirette vardır zev...

M

MÜSTAĞFÎR

İstiğfâr eden, Allahü teâlâdan günâhlarının bağışlanmasını isteyen. (Bkz. İstiğfâr) Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyruldu ki:...

M

MÜSTAĞNÎ

1. Başkasına muhtâç olmayan. Allahü teâlâ bütün varlıklardan müstağnîdir. Bütün canlılar îmân etse, itâat etse, O'na hiç...

M

MÜSTE'CİR

Ücret ödeyen. 1. Kirâcı. Âcir yâni mal sâhibi, müste'cirden günlük kirâyı her akşam isteyebilir. Kirâya verilen mal, müs...

M

MÜSTE'MİN

Eman dileyen, sığınan. Kendi memleketinden başka bir devletin topraklarına izinle giren kimse....

M

Müste'min Kâfir

Müslüman bir memlekete onların izni ile giren müslüman olmayan kimse. Dâr-ül-İslâm'a (İslâm ülkesine) müste'min olarak g...

M

Müste'min Müslüman

Dâr-ül-harbe (müslüman olmayanların ülkesine) onların izni ile giren müslüman. Dâr-ül-harbde bulunan bir müste'min müslü...

M

MÜŞTEBEH

Şübheli olan şey. Helâl meydandadır. Haram meydandadır. Müştebeh olanlar ikisi arasındadır.Kıyâmete kadar böyledir. (Had...